Menstruatie en onderwijs

Artikel 10 van 12: Onderwijs - Waar Het Eigenlijk Zou Moeten Beginnen

Reeks: Menstruatie - Wie Neemt Nu Eindelijk Verantwoordelijkheid?

We zijn nu bij artikel 10 en hebben het gehad over artsen, de overheid, Big Pharma, voeding. Maar nu gaan we terug naar de basis: onderwijs. Want veel van de problemen die ik in deze reeks beschrijf, beginnen met een gebrek aan kennis. En kennis begint op school. Of zou daar in ieder geval moeten beginnen.

In deze reeks:

1. Huisartsen  ✓
2. Specialisten en gynaecologen  ✓
3. Vrouwen zelf  ✓
4. De maatschappij  ✓
5. Complementaire zorg  ✓
6. Mannen  ✓
7. De overheid  ✓
8. Big Pharma  ✓
9. De voedingsindustrie  ✓
10. Onderwijs (vandaag)
11. Media en entertainment
12. Werkgevers

Het Paragraafje Biologie

Laten we beginnen met de vraag: wat leren kinderen eigenlijk over menstruatie op school?

In de meeste gevallen: een paragraafje in de biologieles. Ergens in groep 8 of de brugklas. De leraar legt uit hoe de voortplanting werkt, hoe de baarmoeder zich voorbereidt op een zwangerschap, en wat er gebeurt als die zwangerschap niet komt. Menstruatie. Klaar.

Misschien is er een gastles van een organisatie die voorlichting geeft. Vaak gescheiden: jongens in het ene lokaal, meisjes in het andere. De meisjes krijgen uitleg over tampons en maandverband. De jongens krijgen... eh... iets anders. Of worden naar huis gestuurd.

En dan is het onderwerp afgevinkt. Menstruatie: behandeld.

Maar wat hebben die kinderen dan eigenlijk geleerd? Ze weten nu hoe de voortplanting werkt. Ze weten dat er bloed komt. Ze weten dat er producten bestaan om dat bloed op te vangen. En dat is het.

Peter de Vroed: Wat Ik Zie Op Scholen

Via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut geef ik voorlichting op scholen. En wat ik tegenkom, is keer op keer hetzelfde: enorm veel onwetendheid. Bij meisjes, bij jongens, en vaak ook bij de leraren zelf.

Meisjes die denken dat menstruatiepijn normaal is en dat je daar gewoon doorheen moet. Jongens die geen idee hebben wat menstruatie inhoudt en waarom je er serieus over zou moeten praten. Leraren die zelf ongemakkelijk zijn met het onderwerp en het het liefst zo snel mogelijk afhandelen.

En dan verbazen we ons dat volwassen vrouwen niet weten wanneer ze naar de dokter moeten, dat mannen wegkijken bij het onderwerp, dat het taboe blijft bestaan.

Het begint op school. En wat er op school gebeurt, of juist niet gebeurt, heeft consequenties voor de rest van je leven.

Wat Wordt Er Niet Geleerd?

Laten we eens kijken naar wat er allemaal niet wordt behandeld in het standaard menstruatie-onderwijs.

Ten eerste: de cyclus als geheel. Menstruatie is niet alleen die paar dagen bloeden. Het is een cyclus van ongeveer 28 dagen met vier verschillende fasen. Elke fase heeft andere hormonale dynamieken, verschillende energieniveaus, mogelijke stemmingsveranderingen. Dit wordt zelden uitgelegd. Het gevolg is dat meisjes opgroeien zonder te begrijpen waarom ze zich de ene week energiek voelen en de andere week moe.

Ten tweede: wat is normaal en wat is afwijkend? Hoeveel pijn is acceptabel? Hoeveel bloedverlies is normaal? Wanneer moet je naar de dokter? Deze vragen worden zelden beantwoord. Het gevolg is dat meisjes met ernstige klachten denken dat het "erbij hoort" en te lang wachten met hulp zoeken.

Ten derde: de invloed van leefstijl. Voeding, slaap, stress, beweging, dit alles lijkt invloed te hebben op je cyclus. Maar wordt dit uitgelegd op school? Zelden. Het gevolg is dat vrouwen later niet weten dat ze zelf mogelijk invloed kunnen hebben op hun klachten.

Ten vierde: cyclus-bewust leven. Hoe kun je je energie verdelen volgens je cyclus? Wanneer ben je mogelijk het creatiefst? Wanneer heb je meer behoefte aan rust? Dit zijn praktische vragen die je hele leven kunnen helpen, maar ze worden niet behandeld.

Ten vijfde: de rol van jongens en mannen. Als jongens niet leren over menstruatie, hoe kunnen we dan verwachten dat ze er als volwassen mannen begrip voor hebben? Als menstruatie wordt behandeld als een "vrouwending" waar jongens buiten worden gehouden, dan creëren we het taboe dat we later proberen te doorbreken.

Peter de Vroed: Mijn Onderzoek Onder Jonge Meiden

In mijn onderzoek heb ik specifiek 15.000 jonge meiden tussen de 12 en 18 jaar ondervraagd over hun kennis en ervaringen met menstruatie. De resultaten waren confronterend.

Ongeveer 58% rapporteerde onvoldoende kennis over wat normaal is. Ze wisten niet of hun klachten acceptabel waren of dat ze hulp moesten zoeken. 43% voelde zich niet serieus genomen door volwassenen wanneer ze klachten rapporteerden. 72% voelde druk om gewoon door te gaan, ook als ze zich beroerd voelden.

En waar komt die onwetendheid vandaan? In veel gevallen van het onderwijs. Of beter gezegd: van het gebrek aan goed onderwijs.

Via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut proberen we dit aan te vullen. Maar we zijn een particulier initiatief. We kunnen maar een fractie van alle scholen bereiken. Dit zou structureel moeten zijn, ingebakken in het curriculum.

Het Gym-Drama Revisited

In een eerder artikel noemde ik al het gym-drama. Meisjes die tijdens hun menstruatie verplicht worden mee te doen met gym, ook als ze pijn hebben. "Bewegen is goed voor je," zeggen leraren. "Bijt maar op je tanden."

En ja, beweging kan helpen bij menstruatieklachten. Maar niet alle beweging, en niet tijdens extreme pijn. En zeker niet als het wordt opgelegd zonder naar het individu te luisteren. Ons onwrikbare advies blijft: Geen sport op de dag voor en de eerste dag van de menstruatie. Je bent dan vele malen gevoeliger voor blessures. 

Wat leren meisjes hiervan? Dat hun pijn niet belangrijk genoeg is. Dat de verwachtingen van anderen zwaarder wegen dan hun eigen lichamelijke ervaring. Dat ze zich moeten aanpassen aan het systeem, niet andersom.

Dit begint op school. En het zet de toon voor hoe vrouwen later omgaan met hun klachten en grenzen.

De Schaamte Die Op School Ontstaat

Scholen creëren vaak onbedoeld schaamte rond menstruatie. Niet met opzet, maar door hoe ermee wordt omgegaan.

Denk aan de situatie waarin een meisje door haar broek heen bloedt. Hoe wordt daarop gereageerd? In veel gevallen met ongemak, fluisterend, snel naar huis sturen. Het signaal: dit is gênant, dit moet verborgen worden.

Of denk aan het feit dat jongens en meisjes vaak gescheiden voorlichting krijgen. Het signaal: dit is iets waar jongens niet bij horen, dit is privé vrouwengedoe.

Of denk aan leraren die zelf ongemakkelijk zijn met het onderwerp en het zo snel mogelijk afhandelen. Het signaal: hier praten we liever niet over.

Al deze signalen vormen de basis voor het taboe dat later in de maatschappij bestaat. En het begint op school, tussen je 11e en 15e jaar, precies op het moment dat je vormt wie je bent en hoe je over je lichaam denkt.

Wat Zou Goed Onderwijs Kunnen Zijn?

Laten we eens brainstormen over hoe goed menstruatie-onderwijs eruit zou kunnen zien.

Ten eerste: vroeg beginnen. Niet wachten tot groep 8 of de brugklas, maar al in groep 7 beginnen met basisuitleg. Meisjes krijgen hun eerste menstruatie gemiddeld rond hun 12e, sommigen eerder. Ze moeten voorbereid zijn voordat het gebeurt, niet erna.

Ten tweede: uitgebreid en genuanceerd. Niet één les, maar een serie lessen die verschillende aspecten behandelen. De biologie, ja. Maar ook de emotionele kant, de praktische kant, de maatschappelijke kant. Wat is normaal, wanneer zoek je hulp, hoe ga je om met klachten, hoe praat je erover.

Ten derde: voor iedereen, samen. Jongens en meisjes samen in de klas. Want als we willen dat menstruatie normaal wordt, moeten we het normaal behandelen. Niet als iets geheims waar alleen meisjes bij mogen zijn.

Ten vierde: praktisch en interactief. Niet alleen theorie, maar ook praktische vragen beantwoorden. Hoe gebruik je een tampon? Wat doe je als je onverwacht menstrueert? Hoe ga je om met gym tijdens je menstruatie? Laat leerlingen vragen stellen, zonder schaamte.

Ten vijfde: leraren trainen. Want veel leraren zijn zelf ongemakkelijk met het onderwerp of hebben onvoldoende kennis. Train leraren in hoe ze hier sensitief en informatief over kunnen praten. Geef ze de tools om het goed te doen.

De Rol Van Voorlichting Door Externe Organisaties

Scholen kunnen dit niet altijd alleen. Daarom bestaan er organisaties zoals het Menstruatie Voorlichtingsinstituut die voorlichting geven.

En wat ik zie, is dat het werkt. Als je het goed doet, zie je leerlingen ontspannen. Ze stellen vragen die ze normaal niet durven te stellen. Jongens realiseren zich dat dit relevant is voor hun zusjes, hun toekomstige partners, hun collega's. Meisjes voelen zich gehoord en leren dat hun klachten niet iets zijn waar ze zich voor moeten schamen.

Maar zoals ik al zei: we zijn een particulier initiatief. We kunnen niet bij alle scholen komen. Dit zou gestructureerd moeten zijn. Elke school, elk jaar, voor alle leerlingen.

Wat zou er mogelijk nodig zijn? Landelijke financiering voor voorlichtingsorganisaties. Verplichte voorlichting in het curriculum. Kwaliteitseisen aan die voorlichting zodat het niet vrijblijvend wordt. En evaluatie: werkt het? Leren leerlingen daadwerkelijk wat ze moeten weten?

De Men-Struatie Challenge Op School

Een van de meest effectieve dingen die we doen via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut, is de Men-Struatie Challenge voor jongens. Dit is de menstruatie-simulator waar ik eerder over schreef.

Jongens die dit ondergaan, snappen opeens waarom het relevant is. Ze voelen letterlijk wat menstruatiepijn kan zijn. En hun hele houding verandert. Van "ach, stel je niet aan" naar "oké, dit is echt vervelend, wat kunnen we doen?"

Zou dit onderdeel kunnen worden van standaard voorlichting? Ik denk het wel. Niet verplicht, maar als optie. Jongens die willen ervaren wat hun klasgenotes (en al hun YouTube helden al hebben gedaan) maandelijks doormaken, kunnen dat. En hun begrip neemt daardoor mogelijk exponentieel toe.

Ouders Betrekken

Onderwijs stopt niet bij de schoolpoort. Ouders spelen een cruciale rol. Maar veel ouders zijn zelf ongemakkelijk met het onderwerp of hebben onvoldoende kennis.

Wat zou kunnen helpen? Informatieavonden voor ouders parallel aan de voorlichting voor kinderen. Materialen meegeven naar huis zodat ouders kunnen zien wat hun kinderen leren. Het gesprek normaliseren zodat het thuis ook bespreekbaar wordt.

Want als een meisje op school leert dat menstruatie normaal is en thuis wordt het taboe gehouden, dan is de boodschap verwarrend. Consistentie tussen school en thuis lijkt belangrijk.

En vaders zijn hier cruciaal. Als een vader ongemakkelijk is met het onderwerp, leert zijn dochter dat menstruatie iets is waar mannen niet over praten. Als een vader normaal reageert, oprecht interesse toont, en bereid is tampons te kopen, dan leert zijn dochter dat dit gewoon is.

De Lange Termijn Effecten

Goed onderwijs over menstruatie heeft mogelijk effecten die ver reiken.

Meisjes die goed geïnformeerd zijn, zouden eerder kunnen herkennen wanneer iets niet klopt. Ze zouden eerder hulp kunnen zoeken. Ze zouden beter kunnen communiceren met artsen over hun klachten. Ze zouden mogelijk minder jaren hoeven te wachten op een diagnose van endometriose of PCOS.

Jongens die goed geïnformeerd zijn, zouden empathischer kunnen zijn. Ze zouden mogelijk betere partners, vaders, collega's, managers kunnen worden. Ze zouden kunnen bijdragen aan het doorbreken van het taboe in plaats van het in stand te houden.

En samen zouden we mogelijk een maatschappij kunnen creëren waarin menstruatie normaal is. Waarin vrouwen zich niet hoeven te schamen. Waarin accommodatie vanzelfsprekend is. Waarin de helft van de bevolking niet maandelijks moet doen alsof een fundamenteel biologisch proces niet bestaat.

Dat begint met onderwijs. Met goede, grondige, genuanceerde voorlichting aan jonge mensen.

Peter de Vroed: Wat Ik Hoop Te Bereiken

Via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut proberen we zoveel mogelijk scholen te bereiken. Duizenden leerlingen per jaar. Maar het is een druppel op een gloeiende plaat.

Wat ik hoop, is dat dit structureel wordt. Dat de overheid beseft dat dit onderdeel moet zijn van het standaard curriculum. Dat elke leerling, jongen of meisje, uitgebreide voorlichting krijgt over menstruatie. Niet als extraatje, maar als kernonderdeel van gezondheidsonderwijs.

Want als we één generatie goed kunnen voorlichten, dan verandert mogelijk de hele maatschappij. Die generatie groeit op zonder schaamte, zonder onwetendheid, zonder taboe. En zij creëren een andere cultuur.

Het is niet de enige oplossing. Alle andere partijen die ik in deze reeks heb besproken, moeten ook hun verantwoordelijkheid nemen. Maar onderwijs lijkt wel de basis te zijn. De plek waar het begint.

Kritiek Van Buitenaf

Natuurlijk is er ook kritiek. Onlangs schreef iemand negatief over ons voorlichtingsprogramma. Iemand die nog nooit een les van ons heeft bijgewoond, geen idee heeft wat we precies doen in de klas, en zich niet heeft verdiept in onze methodiek of resultaten. 

De beschuldiging: we zouden meisjes bang maken. De werkelijkheid is precies het tegenovergestelde. Wat wij keer op keer zien, is opluchting. Meisjes die eindelijk begrijpen wat er in hun lichaam gebeurt. Die ontdekken dat hun klachten niet raar zijn, dat ze er niet alleen in staan, dat ze vragen mogen stellen. 

Angst ontstaat door onwetendheid en taboe, niet door kennis. Meisjes die niet weten wat normaal is, die niet durven te vragen, die denken dat ze zich aanstellen: dát zijn bange meisjes. 

Meisjes die geïnformeerd zijn, die weten wanneer iets niet klopt en wat ze kunnen doen, die zich gehoord voelen: dat zijn zelfverzekerde meisjes. Het zegt meer over het hardnekkige taboe dan over ons werk dat dit onderscheid voor sommigen zo moeilijk te begrijpen is. Wij blijven gewoon doorgaan. De reacties van de duizenden leerlingen die we bereiken, spreken voor zich.

Wat Scholen Nu Kunnen Doen

Scholen hoeven niet te wachten op de overheid. Ze kunnen nu al stappen zetten.

Nodig externe organisaties uit voor voorlichting. Zorg voor gratis menstruatieproducten op de toiletten. Creëer een beleid dat leerlingen niet verplicht zijn tot gym als ze echt beroerd zijn tijdens hun menstruatie, maar bied wel alternatieven. Train je docenten in hoe sensitief om te gaan met het onderwerp.

Creëer een cultuur waarin het normaal is om over menstruatie te praten. Waarin meisjes zich niet hoeven te schamen als ze door hun broek bloeden. Waarin jongens niet wegkijken maar begrip tonen.

Dit zijn vaak geen dure aanpassingen. Dit is vooral een kwestie van prioriteit en cultuur. En scholen die dit doen, lijken vaak te merken dat het positieve effecten heeft op het welzijn van hun leerlingen.

Tot Slot: De Basis Leggen

Onderwijs is niet de enige oplossing voor alle problemen die ik in deze reeks heb beschreven. Maar het lijkt wel de basis te zijn.

Als we menstruatie normaliseren op scholen, normaliseren we het in de maatschappij. Als we jonge mensen goed informeren, hoeven volwassenen later minder te ontdekken. Als we het taboe doorbreken bij kinderen, hoeven volwassenen het niet meer in stand te houden.

Het begint op school. Met goede, grondige, genuanceerde voorlichting. Voor iedereen, samen. Zonder schaamte, zonder taboe, zonder ongemak.

En misschien, over tien of twintig jaar, kijken we terug en zeggen we: hier is het veranderd. Op scholen. Bij kinderen. Bij de generatie die opgroeide met kennis in plaats van onwetendheid.

Dat is in ieder geval wat ik hoop te bereiken met het Menstruatie Voorlichtingsinstituut. En wat scholen zouden kunnen bereiken als ze dit serieus nemen.

Morgen deel 11 van deze reeks, waarin we het hebben over media en entertainment. Want wat we zien in films, series, reclames en op social media vormt onze perceptie van wat normaal is. En die perceptie is momenteel vaak vertekend.

Over Peter de Vroed en de Volgende Stap

Na 11 jaar pionieren met het Menstruatie Voorlichtingsinstituut stopt Peter de Vroed met actieve betrokkenheid bij het MVI. Niet omdat de missie voltooid is, maar omdat schaalvergroting een andere aanpak vraagt.

De keuze voor schaalvergroting
Peter richt zich vanaf nu volledig op Your Health Huddle (YHH). Waarom? Omdat individuele voorlichting zijn grenzen heeft. Via het MVI bereikten we duizenden leerlingen per jaar. Via YHH kunnen we tienduizenden therapeuten en coaches professionaliseren, die op hun beurt honderdduizenden mensen helpen.

Één therapeut helpt 20 mensen per maand. Tien therapeuten helpen 200 mensen. Honderd therapeuten helpen 2.000 mensen. Dit is de rekenkunde van impact.

Your Health Huddle wordt het platform waar vraag en aanbod in gezondheid en persoonlijke ontwikkeling elkaar vinden. Waar kwaliteit zichtbaar wordt. Waar reguliere en complementaire zorg samenwerken in plaats van elkaar bevechten. Waar het gaat om wat werkt, niet om wie gelijk heeft.

Anke’s weg: kennis voor iedereen
Anke Verhagen, medeoprichter van het Menstruatie Voorlichtingsinstituut, gaat door met het delen van alle kennis die we in 11 jaar hebben verzameld. Via haar Telegram kanaal ‘Your Rhythm, Your Fortune’ maakt ze deze kennis toegankelijk voor iedereen.

En dan bedoelen we ook echt iedereen.
 

Vanaf 1 cent.
Geen vast bedrag. Geen abonnement. Geen drempels. Jij bepaalt wat deze informatie jou waard is. 1 cent, 5 euro, 100 euro, 1.000 euro. Wat je kunt én wilt geven.
Waarom? Omdat kennis over je eigen lichaam geen luxe is. Geen privilege voor wie het kan betalen. Kennis is een recht.

De 135.000 vrouwen die deelnamen aan ons onderzoek hebben ons hun verhalen, hun pijn, hun ervaringen toevertrouwd. Die kennis hoort bij iedereen. Niet achter een betaalmuur. Niet alleen voor de happy few.

Dus of je nu student bent met 1 euro te besteden, of ondernemer die de waarde van deze kennis erkent met een groter bedrag – je bent welkom.
 

Aanmelden kan via: [telegram link] of [website]
 

Twee wegen, één missie
Peter bouwt de infrastructuur voor schaalbare, professionele zorg via Your Health Huddle.
Anke deelt de kennis rechtstreeks met iedereen die het nodig heeft.
Verschillende wegen. Dezelfde richting.
Van kritiek naar constructie. Van wijzen naar bouwen. Van praten naar doen.

Want fuck voornemens. We nemen beslissingen.

Wil je op de hoogte blijven?
 

Your Health Huddle:  yourhealthhuddle.com
Anke’s Telegram: Your Rhythm, Your Fortune
Peter op LinkedIn: [ linkedin.com/in/peterdevroed ]