Voedingsindustrie en menstuatieklachten
Artikel 9 van 12: De Voedingsindustrie - Je Bent Wat Je Eet (En Dat Is Het Probleem)
Reeks: Menstruatie - Wie Neemt Nu Eindelijk Verantwoordelijkheid?
We zijn nu bij artikel 9 en tot nu toe hebben we het gehad over het medische systeem, de overheid, Big Pharma. Maar nu gaan we het hebben over een factor die vaak vergeten wordt in gesprekken over menstruatiegezondheid: voeding. En meer specifiek: de voedingsindustrie die bepaalt wat er op ons bord komt. Want je lichaam wordt letterlijk gebouwd uit wat je eet. En als die bouwstenen van slechte kwaliteit zijn, zie je dat terug in je gezondheid.
In deze reeks:
- Huisartsen ✓
- Specialisten en gynaecologen ✓
- Vrouwen zelf ✓
- De maatschappij ✓
- Complementaire zorg ✓
- Mannen ✓
- De overheid ✓
- Big Pharma ✓
- De voedingsindustrie (vandaag)
- Onderwijs
- Media en entertainment
- Werkgevers
De Vergeten Link: Voeding En Hormonen
Laten we beginnen met een simpele waarheid: wat je eet heeft directe invloed op je hormonale gezondheid. Dit is geen zweverig gedoe, dit is biologie. Je lichaam maakt hormonen aan uit voedingsstoffen. Je darmen metaboliseren overtollig oestrogeen. Je lever breekt hormonen af. Al deze processen zijn afhankelijk van wat je je lichaam geeft.
Toch wordt voeding zelden besproken als je met menstruatieklachten naar de huisarts gaat. Pijnstillers? Check. De pil? Check. Doorverwijzing naar een gynaecoloog? Misschien. Maar vragen over wat je eet? Dat gebeurt in veel gevallen niet.
En dat terwijl onderzoek keer op keer laat zien dat voeding een enorme rol speelt bij menstruatieklachten. Ontstekingsremmende voeding kan pijn verminderen. Bloedsuikerregulatie beïnvloedt hormonale balans. Vezels helpen bij het uitscheiden van overtollig oestrogeen. Dit zijn geen marginale effecten, dit zijn fundamentele processen.
Peter de Vroed: Wat Mijn Onderzoek Laat Zien
In mijn onderzoek onder 135.000 vrouwen heb ik ook gevraagd naar voedingspatronen en de relatie met klachten. De resultaten waren opvallend. Vrouwen die hun voeding aanpasten, rapporteerden in veel gevallen een vermindering van klachten tussen de 30 en 50 procent.
Dit waren geen extreme diëten. Dit waren vaak simpele aanpassingen: minder bewerkt voedsel, meer groenten, stabielere bloedsuiker, meer vezels. Niets revolutionairs. Maar wel effectief.
Via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut besteden we daarom ook veel aandacht aan de rol van voeding. Niet omdat we denken dat voeding alles oplost, maar omdat het een fundamentele factor is die te vaak genegeerd wordt.
En als ik kijk naar wat de gemiddelde Nederlandse vrouw eet, dan verbaas ik me niet over de toename van menstruatieklachten. Want de kwaliteit van onze voeding is de afgelopen decennia dramatisch verslechterd.
De Opkomst Van Ultra-Processed Foods
Hier komt de voedingsindustrie in beeld. Want wat we eten wordt in toenemende mate bepaald door wat de voedingsindustrie produceert. En die industrie heeft geen gezondheid als primair doel. Die heeft winstmaximalisatie als doel.
Ultra-processed foods, oftewel UPF, vormen inmiddels 50 tot 70 procent van de gemiddelde Nederlandse voeding. Dit zijn producten die zo ver verwijderd zijn van hun oorspronkelijke vorm dat je de ingrediënten niet meer zou herkennen. Vol suiker, transvetten, additieven, smaakversterkers. Arm aan voedingsstoffen, vezels, en alles wat je lichaam daadwerkelijk nodig heeft.
En dit is geen toeval. Deze producten zijn ontworpen om verslavend te zijn. Het bliss point, het perfecte punt van suiker-vet-zout combinatie dat ervoor zorgt dat je blijft eten. Marketing gericht op kinderen en jongeren. Verpakkingen die gezondheid suggereren terwijl de inhoud alles behalve gezond is.
De Impact Op Hormonale Gezondheid
Laten we specifiek kijken naar wat UPF doet met hormonale gezondheid.
Ten eerste: suiker en snelle koolhydraten. Deze zorgen voor bloedsuikerschommelingen, wat direct invloed heeft op insuline. En insuline heeft weer invloed op je andere hormonen, waaronder testosteron. Te veel insuline kan leiden tot verhoogd testosteron, wat een factor is bij PCOS. Het is geen toeval dat PCOS sterk is toegenomen parallel aan de toename van suikerconsumptie.
Ten tweede: transvetten en slechte vetten. Deze verstoren de aanmaak van prostaglandines, stoffen die een rol spelen bij ontstekingsprocessen en menstruatiepijn. Eet je veel transvetten, dan kan dat leiden tot meer ontstekingen en dus meer pijn.
Ten derde: pesticiden en endocrine disruptors. Deze zitten in veel conventioneel geteeld voedsel en kunnen je hormoonhuishouding verstoren. Ze bootsen hormonen na of blokkeren hormoonreceptoren. Het zijn letterlijk hormonverstoorders.
Ten vierde: additieven en het microbioom. Je darmen spelen een cruciale rol bij het metaboliseren van hormonen, vooral oestrogeen. Als je darmen verstoord zijn door een dieet vol additieven en arm aan vezels, dan kan overtollig oestrogeen niet goed worden uitgescheiden. Dit kan leiden tot oestrogeendominantie, wat weer kan leiden tot zwaardere menstruaties, PMS, en andere klachten.
Dit zijn geen theoretische verbanden. Dit is goed gedocumenteerd in wetenschappelijk onderzoek. Maar je hoort er zelden over bij de huisarts of gynaecoloog. En de voedingsindustrie heeft er ook geen belang bij dat je dit weet.
Marketing Gericht Op Vrouwen
De voedingsindustrie richt zich specifiek op vrouwen met producten die gezondheid beloven maar vaak het tegenovergestelde leveren.
Denk aan "light" producten. Weinig vet, dus gezond toch? Maar in plaats van vet zitten ze vol suiker en kunstmatige zoetstoffen. Het resultaat is een product dat slechter is voor je hormonale balans dan de volvet variant zou zijn geweest.
Of "ontbijt"granen die worden gepromoot als gezond en vol vezels. Maar als je de verpakking omdraait, zie je dat het eerste ingrediënt vaak suiker is. En de vezels zijn vaak toegevoegde synthetische vezels die je darmmicrobioom niet helpen zoals natuurlijke vezels dat doen.
Of yoghurt met fruit die wordt verkocht als gezond alternatief. Maar de hoeveelheid suiker die erin zit, is vergelijkbaar met een toetje. En het "fruit" is vaak niet meer dan een smaakje met kleurstof.
De emotionele marketing is ook veelzeggend. "Je verdient het." "Verwennerij." "Omdat jij het waard bent."
Deze boodschappen spelen in op emoties en stress, vooral bij vrouwen. En wat is het product dat ze verkopen? Vaak iets zoets, vols, en ongezond. Troostvoedsel dat op de korte termijn goed voelt maar op de lange termijn je hormonen verstoort.
Peter de Vroed: Wat Ik Zie In De Praktijk
Via mijn werk met het Menstruatie Voorlichtingsinstituut en Your Health Huddle spreek ik veel vrouwen die geen idee hebben hoeveel suiker en bewerkt voedsel ze eten. Niet omdat ze dom zijn, maar omdat het zo genormaliseerd is geworden.
Een gemiddelde dag ziet er dan zo uit: ontbijt met een kom granola met yoghurt en sinaasappelsap. Tussendoor een mueslireep. Lunch met een broodje en een pakje sap. Middag een koekje bij de koffie. Avondeten met een voorverpakte saus. En als toetje iets "licht."
Als je dat analyseert, heb je suiker bij het ontbijt, suiker tussendoor, suiker bij de lunch, suiker in de middag, verborgen suikers in de saus, en kunstmatige zoetstoffen in het toetje. De hele dag door zijn je bloedsuikers aan het schommelen. Je insuline is constant aan het werk. En je hormonen proberen wanhopig balans te vinden in deze chaos.
En dan verbazen we ons dat vrouwen menstruatieklachten hebben, PCOS ontwikkelen, en zich constant moe voelen.
Als ik dan vraag: "Heb je wel eens geprobeerd je voeding aan te passen?" is het antwoord vaak: "Ik eet toch al gezond?" Want de marketing heeft hen overtuigd dat granola, mueslirepen, light yoghurt, en vruchtensap gezond zijn.
Het Suiker Probleem
Laten we even specifiek stilstaan bij suiker, want dit is het grootste probleem in onze moderne voeding. De gemiddelde Nederlander eet ongeveer 100 gram suiker per dag. Dat is ongeveer 25 theelepels. De WHO adviseert maximaal 25 gram per dag.
En het verraderlijke is: veel van die suiker is verborgen. Het zit niet alleen in snoep en frisdrank, maar ook in sauzen, brood, vleeswaren, kant-en-klaarmaaltijden, yoghurt, ontbijtgranen. De voedingsindustrie voegt suiker toe aan bijna alles omdat het goedkoop is, verslavend maakt, en lang houdbaar.
En ze zijn slim in hoe ze het verstoppen. Op een verpakking zie je niet één ingrediënt "suiker." Je ziet: glucose, fructose, glucosestroop, fructosestroop, maltodextrine, dextrose, rietsuiker, maïssiroop, en nog tien andere namen. Het is allemaal suiker, maar door verschillende namen te gebruiken lijkt het alsof er minder suiker in zit.
Voor vrouwen met menstruatieklachten is dit extra problematisch. Suiker veroorzaakt ontstekingen in het lichaam. En ontstekingen verergeren menstruatiepijn. Het is een vicieuze cirkel: je hebt pijn, je wilt troost, je eet iets zoets, je ontstekingen nemen toe, je pijn wordt erger.
De Rol Van De Overheid (Of Het Gebrek Daaraan)
En waar is de overheid in dit verhaal? Grotendeels afwezig, net als bij de andere onderwerpen in deze reeks.
Er zijn geen strenge eisen aan wat de voedingsindustrie op verpakkingen mag zetten. Gezondheidsclaims die nauwelijks gecontroleerd worden. Marketing naar kinderen die vrijwel ongereguleerd is. BTW op groenten en fruit terwijl bewerkt voedsel vaak goedkoper is.
Andere landen doen het anders. Mexico heeft een suikertaks ingevoerd. Het Verenigd Koninkrijk heeft verplichte waarschuwingslabels op ongezond voedsel. Chili heeft strikte regels voor marketing van ongezond voedsel naar kinderen. Frankrijk heeft de Nutri-Score, een simpel verkeerslicht systeem dat in één oogopslag laat zien hoe gezond een product is.
Nederland? Doet vrijwel niets. De voedingsindustrie mag grotendeels zelf bepalen hoe ze producten presenteren. En die industrie kiest consequent voor winst boven gezondheid.
Wat Zou Er Moeten Veranderen?
Laten we concreet worden over wat er moet veranderen.
Ten eerste: eerlijke etikettering. Duidelijke waarschuwingen op UPF. Alle vormen van suiker moeten als "suiker" worden benoemd op de verpakking, niet verspreid over tien verschillende namen. En de hoeveelheid suiker moet prominent zichtbaar zijn, niet verstopt in kleine lettertjes.
Ten tweede: fiscale maatregelen. BTW-vrijstelling op verse, onbewerkte producten zoals groenten, fruit, peulvruchten, noten. En juist extra belasting op UPF en suikerhoudende dranken. Gezond eten moet goedkoper worden, ongezond eten duurder. Nu is het vaak andersom.
Ten derde: restricties op marketing. Een verbod op junkfood-reclame gericht op kinderen. Geen gesponsorde content door influencers die ongezond voedsel promoten. Waarschuwingen bij misleidende gezondheidsclaims. Als een product vol suiker zit, mag je het niet "gezond" noemen, punt.
Ten vierde: educatie. Verplicht voedingsonderwijs op scholen, niet alleen theorie maar ook praktijk. Kinderen moeten leren koken, boodschappen doen, voedingslabels lezen. Voorlichting over voeding en hormonale gezondheid, specifiek voor meisjes en jonge vrouwen.
Ten vijfde: toegankelijkheid. Gezond eten moet makkelijker en goedkoper worden. Voedselbossen in steden, kookworkshops in wijkcentra, subsidies voor biologische landbouw. Nu is gezond eten vaak een privilege van mensen met tijd en geld. Dat moet veranderen.
Peter de Vroed: Praktische Adviezen
Via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut geven we concrete adviezen over voeding en menstruatieklachten. Geen extreme diëten, geen wondermiddelen, gewoon evidence-based adviezen die in de praktijk werken.
Wat helpt vaak bij menstruatieklachten? Minder bewerkt voedsel en suiker, meer groenten en vezels, goede vetten in plaats van slechte vetten, stabiele bloedsuikers door regelmatig eten van volwaardige maaltijden, voldoende water drinken, en aandacht voor darmgezondheid.
Simpel? Ja. Makkelijk? Niet altijd, vooral niet in een wereld waar je op elke hoek verleid wordt met ongezond voedsel. Maar effectief? In veel gevallen absoluut.
Vrouwen die deze aanpassingen maken, rapporteren vaak binnen enkele maanden al verschil. Minder pijn, meer energie, regelmatiger cycli, minder PMS. Niet bij iedereen, niet altijd volledig, maar vaak genoeg om te weten dat het de moeite waard is.
En het mooie is: dit zijn aanpassingen die je zelf kunt maken. Je bent niet afhankelijk van een arts, een pil, of een behandeling. Je neemt zelf de regie.
De Industrie Versus De Consument
Het is belangrijk om te benadrukken dat dit geen individueel falen is. Als je ongezond eet, is dat niet alleen jouw schuld. Je leeft in een systeem dat ontworpen is om je ongezond te laten eten.
Supermarkten plaatsen snoep bij de kassa, zodat je in een zwak moment toegeeft. Marketing gebruikt psychologische trucs om je te verleiden. Producten worden ontworpen om verslavend te zijn. Prijzen maken gezond eten vaak duurder dan ongezond eten.
Dit is systemisch. En systemische problemen vereisen systemische oplossingen. Individuele wilskracht is niet genoeg als het hele systeem tegen je werkt. Omgeving is immers sterker dan wilskracht.
Daarom is het zo belangrijk dat de overheid ingrijpt. Dat er regels komen. Dat gezond eten de norm wordt in plaats van de uitzondering. Dat de voedingsindustrie verantwoordelijkheid neemt voor de gezondheid van consumenten in plaats van alleen voor aandeelhouderswaarde.
De Specificiteit Voor Vrouwen
Een interessant aspect is dat de voedingsindustrie zich specifiek op vrouwen richt met producten die beloven gezond te zijn maar vaak juist schadelijk zijn voor hormonale gezondheid.
Denk aan sojaproducten die worden gepromoot als gezond plantaardig alternatief. En ja, soja kan gezond zijn in gematigde hoeveelheden en in fermenterende vorm. Maar veel commerciële sojaproducten zijn zwaar bewerkt en bevatten fyto-oestrogenen die je hormonale balans kunnen verstoren als je er te veel van eet.
Of denk aan "vrouwen" supplementen die beloven je hormonen in balans te brengen maar vaak gewoon marketing zijn zonder veel inhoud. Duur, ineffectief, en in het beste geval onschadelijk.
Of dieetproducten speciaal voor vrouwen die beloven je te helpen afvallen maar vol zitten met kunstmatige zoetstoffen die je darmmicrobioom verstoren en je insulineresponse beïnvloeden.
De voedingsindustrie weet dat veel vrouwen worstelen met hun gewicht, hun energie, hun hormonen. En in plaats van echte oplossingen te bieden, verkopen ze schijnoplossingen die het probleem vaak verergeren.
Tot Slot: Je Bent Wat Je Eet
De voedingsindustrie is niet de enige schuldige in het verhaal van menstruatieklachten. Maar het is wel een belangrijke speler die vaak vergeten wordt. Want wat je eet heeft directe invloed op je hormonale gezondheid.
Als we menstruatieklachten serieus willen aanpakken, moeten we ook serieus kijken naar wat er op ons bord komt. Niet alleen individueel, maar ook systemisch. De voedingsindustrie moet verantwoordelijkheid nemen. De overheid moet reguleren. Onderwijs moet voeding serieus nemen.
En vrouwen moeten weten dat voeding geen wondermiddel is, maar wel een krachtig instrument. Je kunt niet alle klachten weg eten. Maar je kunt ze in veel gevallen wel verminderen door bewuste keuzes te maken.
Morgen deel 10 van deze reeks, waarin we het hebben over onderwijs. Want veel van wat ik in deze reeks beschrijf, begint met kennis. En kennis begint bij onderwijs. Of beter gezegd: bij het gebrek aan goed onderwijs over menstruatie.
Over Peter de Vroed en de Volgende Stap
Na 11 jaar pionieren met het Menstruatie Voorlichtingsinstituut stopt Peter de Vroed met actieve betrokkenheid bij het MVI. Niet omdat de missie voltooid is, maar omdat schaalvergroting een andere aanpak vraagt.
De keuze voor schaalvergroting
Peter richt zich vanaf nu volledig op Your Health Huddle (YHH). Waarom? Omdat individuele voorlichting zijn grenzen heeft. Via het MVI bereikten we duizenden leerlingen per jaar. Via YHH kunnen we tienduizenden therapeuten en coaches professionaliseren, die op hun beurt honderdduizenden mensen helpen.
Één therapeut helpt 20 mensen per maand. Tien therapeuten helpen 200 mensen. Honderd therapeuten helpen 2.000 mensen. Dit is de rekenkunde van impact.
Your Health Huddle wordt het platform waar vraag en aanbod in gezondheid en persoonlijke ontwikkeling elkaar vinden. Waar kwaliteit zichtbaar wordt. Waar reguliere en complementaire zorg samenwerken in plaats van elkaar bevechten. Waar het gaat om wat werkt, niet om wie gelijk heeft.
Anke’s weg: kennis voor iedereen
Anke Verhagen, medeoprichter van het Menstruatie Voorlichtingsinstituut, gaat door met het delen van alle kennis die we in 11 jaar hebben verzameld. Via haar Telegram kanaal ‘Your Rhythm, Your Fortune’ maakt ze deze kennis toegankelijk voor iedereen.
En dan bedoelen we ook echt iedereen.
Vanaf 1 cent.
Geen vast bedrag. Geen abonnement. Geen drempels. Jij bepaalt wat deze informatie jou waard is. 1 cent, 5 euro, 100 euro, 1.000 euro. Wat je kunt én wilt geven.
Waarom? Omdat kennis over je eigen lichaam geen luxe is. Geen privilege voor wie het kan betalen. Kennis is een recht.
De 135.000 vrouwen die deelnamen aan ons onderzoek hebben ons hun verhalen, hun pijn, hun ervaringen toevertrouwd. Die kennis hoort bij iedereen. Niet achter een betaalmuur. Niet alleen voor de happy few.
Dus of je nu student bent met 1 euro te besteden, of ondernemer die de waarde van deze kennis erkent met een groter bedrag – je bent welkom.
Aanmelden kan via: [telegram link] of [website]
Twee wegen, één missie
Peter bouwt de infrastructuur voor schaalbare, professionele zorg via Your Health Huddle.
Anke deelt de kennis rechtstreeks met iedereen die het nodig heeft.
Verschillende wegen. Dezelfde richting.
Van kritiek naar constructie. Van wijzen naar bouwen. Van praten naar doen.
Want fuck voornemens. We nemen beslissingen.
Wil je op de hoogte blijven?
Your Health Huddle: yourhealthhuddle.com
Anke’s Telegram: https://www.openingup.nl/community
Peter op LinkedIn: [ linkedin.com/in/peterdevroed ]