Werkgevers en menstruatie verantwoordelijkheid

Artikel 12 van 12: Werkgevers - Waar De Dagelijkse Realiteit Zich Afspeelt

Reeks: Menstruatie - Wie Neemt Nu Eindelijk Verantwoordelijkheid?

We zijn aangekomen bij het laatste artikel in deze reeks. We hebben het gehad over artsen, de overheid, Big Pharma, voeding, onderwijs, media. Allemaal belangrijke spelers. Maar nu gaan we het hebben over de partij waar veel vrouwen het meest direct mee te maken hebben: hun werkgever. Want of we het nu leuk vinden of niet, de meeste vrouwen brengen het grootste deel van hun dag door op hun werk. En hoe werkgevers omgaan met menstruatie, heeft directe invloed op het dagelijks leven van miljoenen vrouwen.

In deze reeks:

1. Huisartsen ✓
2. Specialisten en gynaecologen ✓
3. Vrouwen zelf ✓
4. De maatschappij ✓
5. Complementaire zorg ✓
6. Mannen ✓
7. De overheid ✓
8. Big Pharma ✓
9. De voedingsindustrie ✓
10. Onderwijs ✓
11. Media en entertainment ✓
12. Werkgevers (vandaag)

De 9-tot-5 Realiteit

Laten we beginnen met de basis: de meeste werkplekken zijn in de basis ontworpen volgens een rigide structuur. Acht uur per dag, vijf dagen per week, aanwezig op kantoor, fabriek, ziekenhuis etc. Dit is de norm, de verwachting, het uitgangspunt (ja ik weet dat dit er vele andere werktijden en plekken zijn). 

En voor wie werkt dit goed? Vaak voor mensen met een lineair energiepatroon. Mensen wiens lichaam elke dag ongeveer hetzelfde functioneert. Mensen zonder cyclische fluctuaties.

Voor vrouwen met een menstruatiecyclus lijkt dit systeem soms minder ideaal. Hun energie fluctueert gedurende de maand. De ene week voelen ze zich energiek en productief, de andere week moe en prikkelbaar. En tijdens hun menstruatie hebben ze mogelijk pijn, vermoeidheid, of andere klachten.

Maar de werkplek verwacht constante prestatie. Elke dag hetzelfde. Geen ruimte voor cycliciteit, geen flexibiliteit voor fysieke behoeften.

Peter de Vroed: Wat Mijn Onderzoek Laat Zien

In mijn onderzoek onder 135.000 vrouwen heb ik ook gevraagd naar werk en menstruatie. De resultaten waren veelzeggend.

Een aanzienlijk percentage vrouwen rapporteerde dat ze regelmatig doorwerken ondanks pijn of extreme vermoeidheid. Niet omdat ze dat willen, maar omdat ze het gevoel hebben dat het moet. Omdat ze bang zijn voor de reactie van hun manager. Omdat ze niet willen worden gezien als "zwak" of "lastig."

Veel vrouwen gaven aan dat ze zich niet vrij voelen om aan te geven dat ze last hebben van hun menstruatie. Het taboe dat in de maatschappij bestaat, lijkt extra sterk te zijn op de werkvloer. Praten over menstruatie voelt onprofessioneel, té persoonlijk, té veel informatie.

En dus blijven vrouwen stilletjes doorwerken. Met pijn, met vermoeidheid, met pijnstillers die het net draaglijk maken. En we vragen ons af waarom productiviteit soms laag is, waarom verzuim hoog is, waarom burn-out zo vaak voorkomt bij vrouwen.

Via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut proberen we ook werkgevers te bereiken. We geven trainingen, delen informatie, helpen bij het ontwikkelen van beleid. Maar we bereiken maar een fractie van alle werkgevers in Nederland.

Het Gebrek Aan Beleid

De meeste Nederlandse werkgevers hebben geen specifiek beleid rond menstruatie. Het is niet verplicht, het wordt niet verwacht, het staat niet op de agenda.

En wat betekent dat in de praktijk? Dat elke situatie ad hoc wordt opgelost. Een vrouw vraagt om thuiswerken omdat ze pijn heeft. Manager A zegt "prima, geen probleem." Manager B zegt "maar je bent toch niet ziek?" Dezelfde klacht, verschillende reacties, afhankelijk van de goodwill van de betreffende manager.

Dit creëert onzekerheid. Vrouwen weten niet waar ze aan toe zijn. Kunnen ze om accommodatie vragen of niet? Hangt af van wie hun manager is, van de cultuur in hun team, van hoe die dag geweest is.

Wat zou helpen? Duidelijk beleid. Niet per se menstruatieverlof zoals in Spanje of Nieuw-Zeeland, hoewel dat interessant zou zijn om te onderzoeken. Maar in ieder geval richtlijnen. Wat zijn de mogelijkheden? Flexibel thuiswerken, aangepaste werktijden, rustplekken, begrip en geen vragen stellen als iemand aangeeft dat het nodig is.

Duidelijkheid creëert veiligheid. En veiligheid creëert openheid.

De Cultuur Van Presentiemisme

Presentiemisme is het fenomeen waarbij aanwezig zijn belangrijker lijkt dan productief zijn. Je moet gezien worden op kantoor, ook als je niet functioneert.

En dit is misschien wel één van de grootste problemen voor vrouwen met menstruatieklachten. Want ze kunnen vaak wel functioneren, maar niet optimaal. Ze kunnen wel werken, maar met pijn of vermoeidheid.

En wat doen ze? Ze komen toch naar kantoor. Want thuisblijven voelt als verzuim, als zwakte, als iets wat je carrière kan schaden. Dus ze komen, ze werken, en ze presteren onder hun niveau.

Wat zou het verschil maken als werkgevers zouden zeggen: we beoordelen je op output, niet op aanwezigheid. Als je thuis beter kunt werken tijdens je menstruatie, doe dat dan. Als je een dag minder productief bent maar de rest van de maand dat compenseert, is dat prima.

Resultaatgericht werken in plaats van urentelling lijkt in veel gevallen effectiever. Niet alleen voor vrouwen met menstruatieklachten, maar voor iedereen.

De Faciliteiten (Of Het Gebrek Daaraan)

Laten we eens kijken naar de praktische faciliteiten op werkplekken.

Zijn er gratis menstruatieproducten op de toiletten? In veel gevallen niet. Vrouwen moeten hun eigen tampons of maandverband meenemen. En als ze onverwacht menstrueren of vergeten zijn iets mee te nemen, moeten ze improviseren of naar een winkel.

Zijn er rustplekken? Ruimtes waar je even kunt liggen als je hevige krampen hebt? In de meeste bedrijven niet. Er zijn misschien vergaderruimtes of kantines, maar geen plek waar je echt even kunt rusten.

Zijn de toiletten comfortabel en privé? Of zijn het kleine hokjes met dunne wanden waar iedereen hoort wat je doet?

Dit lijken misschien kleine dingen. Maar ze maken het verschil tussen een werkplek die rekening houdt met menstruatie en een werkplek die doet alsof het niet bestaat.

Peter de Vroed: Wat Ik Zie Bij Vooruitstrevende Werkgevers

Via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut werk ik met enkele bedrijven die voorop lijken te lopen. En wat ik zie, is opvallend.

Bedrijven die flexibel thuiswerken mogelijk maken, zien vaak een daling in totaal verzuim. Waarom? Omdat vrouwen die één dag thuis kunnen werken tijdens hun zwaarste dag, niet drie dagen half-functionerend op kantoor zitten of zich ziek melden.

Bedrijven die gratis menstruatieproducten aanbieden, krijgen positieve feedback van hun medewerkers. Het is een klein gebaar, maar het signaleert: we zien je, we erkennen dat dit bestaat, we helpen waar we kunnen.

Bedrijven die trainingen geven aan managers over hoe om te gaan met dit onderwerp, creëren een cultuur waarin het bespreekbaar wordt. Waar vrouwen zich veiliger voelen om aan te geven wat ze nodig hebben.

En interessant genoeg lijken deze bedrijven ook vaak beter te scoren op medewerkerstevredenheid en retentie van vrouwelijke werknemers. Dit is geen toeval. Mensen willen graag werken bij organisaties die hen zien als complete mensen, niet alleen als productie-eenheden.

De Rol Van Managers

Veel managers zijn mannen. En zoals ik in een eerder artikel beschreef, hebben veel mannen geen idee wat menstruatie inhoudt. Ze hebben er nooit over geleerd, ze praten er niet over, en ze voelen zich ongemakkelijk bij het onderwerp.

En wat gebeurt er als een vrouwelijke medewerker zegt dat ze last heeft van menstruatie? De manager weet niet hoe te reageren. Hij wordt ongemakkelijk, probeert het gesprek snel af te ronden, en zegt misschien iets als "doe maar wat je moet doen" zonder echt te begrijpen wat er speelt.

Of erger: hij bagatelliseert het. "Kan je niet gewoon een pil nemen?" "Anderen werken toch ook gewoon door?"

Wat zou helpen? Training voor managers. Niet diepgaande medische kennis, maar basiskennis. Wat is menstruatie? Wat kunnen klachten zijn? Hoe kun je als manager ondersteunen zonder te veel te vragen? Hoe creëer je een veilige omgeving waarin medewerkers zich kunnen uitspreken?

En misschien, zoals ik eerder suggereerde, de Men-Struatie Challenge. Mannelijke managers die letterlijk voelen wat menstruatiepijn kan zijn, lijken vaak een heel andere houding te krijgen. Van "stel je niet aan" naar "oké, hoe kunnen we helpen?"

Het Carrière Argument

Er is een angst bij sommige werkgevers: als we accommodatie bieden voor menstruatie, worden vrouwen dan niet minder aantrekkelijk om in dienst te nemen? Gaan ze dan niet gezien worden als "lastig" of "minder productief"?

Dit argument klinkt misschien rationeel, maar het is gebaseerd op een verkeerde aanname. De aanname dat vrouwen zonder accommodatie even productief zijn als mannen.

Maar is dat zo? Als een vrouw elke maand een paar dagen met pijn doorwerkt, is ze dan echt optimaal productief? Of zou ze productiever kunnen zijn als ze die dagen flexibel kon werken, vanuit huis, met rust wanneer nodig?

Studies lijken te suggereren dat vrouwen die accommodatie krijgen voor menstruatie, over een hele maand gemeten vaak productiever zijn dan vrouwen die door moeten blijven werken ongeacht hun klachten.

Het is niet zo dat vrouwen minder werken. Het is dat ze anders werken. Cyclisch in plaats van lineair. En als je daar als werkgever ruimte voor maakt, krijg je mogelijk betere resultaten.

Plus, en dit is misschien cynisch maar wel waar: als je als bedrijf bekend staat als menstruatie-vriendelijk, trek je mogelijk betere vrouwelijke talenten aan. In een krappe arbeidsmarkt is dat geen klein voordeel.

Het Internationale Perspectief

Zoals ik in eerdere artikelen al noemde, zijn er landen die voorop lopen met menstruatiebeleid.

Spanje heeft menstruatieverlof ingevoerd. Vrouwen met ernstige klachten kunnen tot drie dagen per maand betaald verlof krijgen. En nee, de economie is niet ingestort. Bedrijven functioneren nog steeds. Het is gewoon een andere manier van organiseren.

Nieuw-Zeeland heeft vergelijkbaar beleid. Japan heeft het al sinds 1947, al wordt het daar door stigma weinig gebruikt.

En dan zijn er bedrijven die zelf initiatief nemen. Nike heeft menstruatiebeleid voor hun medewerkers. Coexist in het VK experimenteerde als een van de eerste met menstruatieverlof en rapporteerde positieve effecten.

Nederland lijkt achter te blijven. Er zijn individuele bedrijven die voorop lopen, maar er is geen beweging op grote schaal. Geen politieke discussie over mogelijke wetgeving. Geen breed maatschappelijk debat.

Misschien is het tijd dat we van andere landen leren en zelf experimenteren. Niet alles klakkeloos overnemen, maar kijken wat zou kunnen werken in de Nederlandse context.

Wat Werkgevers Nu Kunnen Doen

Werkgevers hoeven niet te wachten op wetgeving of op wat anderen doen. Ze kunnen nu al stappen zetten.

Ten eerste: maak het bespreekbaar. Signaleer dat menstruatie een onderwerp is waar je als organisatie ruimte voor maakt. Niet invasief, niet té persoonlijk, maar wel erkend.

Ten tweede: creëer flexibiliteit. Thuiswerken mogelijk maken, flexibele werktijden, resultaatgericht werken in plaats van urentelling. Dit helpt niet alleen vrouwen met menstruatieklachten, maar iedereen.

Ten derde: bied praktische faciliteiten. Gratis menstruatieproducten, rustplekken, comfortabele toiletten. Dit zijn vaak geen grote investeringen maar maken wel verschil.

Ten vierde: train je managers. Geef ze de tools om sensitief en ondersteunend te reageren als medewerkers aangeven dat ze last hebben. Dit hoeft geen daglange training te zijn, een paar uur kan al helpen.

Ten vijfde: ontwikkel beleid. Schrijf op wat de mogelijkheden zijn, wat medewerkers kunnen verwachten, hoe ze accommodatie kunnen vragen. Duidelijkheid creëert veiligheid.

En ten zesde: evalueer. Vraag aan je medewerkers of het beleid werkt. Pas aan waar nodig. Dit is geen eenmalige actie maar een continu proces.

Peter de Vroed: Wat Ik Hoop Te Zien

Via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut en Your Health Huddle probeer ik werkgevers te bereiken. Maar ik ben één organisatie. Echte verandering moet van binnenuit komen, van werkgevers die beslissen dat dit belangrijk is.

Wat ik hoop te zien in de komende jaren? Dat meer bedrijven experimenteren met menstruatiebeleid. Dat de ervaringen gedeeld worden zodat anderen kunnen leren. Dat er een beweging ontstaat waarin menstruatie-vriendelijk werken de norm wordt in plaats van de uitzondering.

En misschien, op termijn, dat de overheid dit oppakt. Niet per se met dwingend beleid, maar met aanmoediging. Subsidies voor bedrijven die vooroplopen. Onderzoek naar wat werkt. Platforms waar best practices gedeeld worden.

Want uiteindelijk gaat het hierom: miljoenen vrouwen werken elke dag met menstruatieklachten. En de plek waar ze het meest direct invloed van ondervinden, is hun werk. Als we daar verandering kunnen creëren, verandert mogelijk een groot deel van hun dagelijks leven.

De Economische Logica

Laten we ook even zakelijk zijn. Want sommige werkgevers denken misschien: dit klinkt allemaal leuk, maar kost het niet geld?

Menstruatie-gerelateerd verzuim kost Nederland naar schatting honderden miljoenen per jaar, mogelijk meer. Vrouwen die zich ziekmelden omdat ze geen andere optie zien. Vrouwen die half-functionerend doorwerken en fouten maken. Vrouwen die burn-out raken omdat ze maandelijks door hun grenzen heen gaan.

Wat zou het kosten om flexibiliteit te bieden? Gratis menstruatieproducten aan te bieden? Een rustplek in te richten? In de meeste gevallen zijn dit relatief kleine investeringen.

En wat zou het opleveren? Minder verzuim, hogere productiviteit, betere medewerkerstevredenheid, betere retentie van vrouwelijke talenten.

Ook als je het puur economisch bekijkt, zonder te kijken naar welzijn of ethiek, lijkt investeren in menstruatie-vriendelijk beleid logisch.

Tot Slot: Van Theorie Naar Praktijk

We zijn aan het einde gekomen van deze reeks van 12 artikelen. We hebben gekeken naar huisartsen, gynaecologen, vrouwen zelf, de maatschappij, complementaire zorg, mannen, de overheid, Big Pharma, voeding, onderwijs, media, en nu werkgevers.

Elke partij heeft een rol. Elke partij draagt bij aan het probleem. En elke partij kan bijdragen aan de oplossing.

Maar van al deze partijen lijkt de werkgever misschien wel de meest directe invloed te hebben op het dagelijks leven van vrouwen. Want werk is waar veel mensen het grootste deel van hun dag doorbrengen. Het is waar stress ontstaat, waar prestatie wordt gevraagd, waar je jezelf moet bewijzen.

En als werkgevers ruimte maken voor menstruatie, als ze het bespreekbaar maken, als ze accommodatie bieden, dan verandert dat mogelijk de ervaring van miljoenen vrouwen fundamenteel.

Het hoeft niet perfect te zijn. Het hoeft niet alles op te lossen. Maar het kan wel een verschil maken.

En misschien, als genoeg werkgevers stappen zetten, ontstaat er een beweging. Een nieuwe norm waarin cyclisch werken normaal is. Waarin vrouwen niet hoeven te doen alsof ze een mannenlichaam hebben. Waarin productiviteit over een maand wordt gemeten in plaats van per dag.

Dat is in ieder geval wat ik hoop. Wat ik werk aan bereiken via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut. En wat mogelijk kan gebeuren als werkgevers hun verantwoordelijkheid nemen.

Want uiteindelijk draait het hier om: wie neemt nu eindelijk verantwoordelijkheid?

Het antwoord dat ik in deze 12 artikelen heb proberen te geven is: iedereen. Alle partijen samen. Niet één oplossing, maar een systeem van veranderingen die elkaar versterken.

Artsen die beter luisteren. Een overheid die investeert. Big Pharma die transparanter wordt. Voeding die gezonder wordt. Onderwijs dat informeert. Media die normaliseert. En werkgevers die accommoderen.

Samen kunnen we een maatschappij creëren waarin de 94% van vrouwen die verlangt naar rust tijdens hun zwaarste dagen, die rust ook daadwerkelijk kan nemen. Zonder schaamte, zonder strijd, zonder het gevoel dat ze falen.

Dat is de toekomst die mogelijk is. Als we allemaal onze verantwoordelijkheid nemen.

Over Peter de Vroed en de Volgende Stap

Na 11 jaar pionieren met het Menstruatie Voorlichtingsinstituut stopt Peter de Vroed met actieve betrokkenheid bij het MVI. Niet omdat de missie voltooid is, maar omdat schaalvergroting een andere aanpak vraagt.

De keuze voor schaalvergroting
Peter richt zich vanaf nu volledig op Your Health Huddle (YHH). Waarom? Omdat individuele voorlichting zijn grenzen heeft. Via het MVI bereikten we duizenden leerlingen per jaar. Via YHH kunnen we tienduizenden therapeuten en coaches professionaliseren, die op hun beurt honderdduizenden mensen helpen.

Één therapeut helpt 20 mensen per maand. Tien therapeuten helpen 200 mensen. Honderd therapeuten helpen 2.000 mensen. Dit is de rekenkunde van impact.

Your Health Huddle wordt het platform waar vraag en aanbod in gezondheid en persoonlijke ontwikkeling elkaar vinden. Waar kwaliteit zichtbaar wordt. Waar reguliere en complementaire zorg samenwerken in plaats van elkaar bevechten. Waar het gaat om wat werkt, niet om wie gelijk heeft.

Anke’s weg: kennis voor iedereen
Anke Verhagen, medeoprichter van het Menstruatie Voorlichtingsinstituut, gaat door met het delen van alle kennis die we in 11 jaar hebben verzameld. Via haar Telegram kanaal ‘Your Rhythm, Your Fortune’ maakt ze deze kennis toegankelijk voor iedereen.

En dan bedoelen we ook echt iedereen.
 

Vanaf 1 cent.
Geen vast bedrag. Geen abonnement. Geen drempels. Jij bepaalt wat deze informatie jou waard is. 1 cent, 5 euro, 100 euro, 1.000 euro. Wat je kunt én wilt geven.
Waarom? Omdat kennis over je eigen lichaam geen luxe is. Geen privilege voor wie het kan betalen. Kennis is een recht.

De 135.000 vrouwen die deelnamen aan ons onderzoek hebben ons hun verhalen, hun pijn, hun ervaringen toevertrouwd. Die kennis hoort bij iedereen. Niet achter een betaalmuur. Niet alleen voor de happy few.

Dus of je nu student bent met 1 euro te besteden, of ondernemer die de waarde van deze kennis erkent met een groter bedrag – je bent welkom.

Aanmelden kan via: [telegram link] of [website]
 

Twee wegen, één missie
Peter bouwt de infrastructuur voor schaalbare, professionele zorg via Your Health Huddle.
Anke deelt de kennis rechtstreeks met iedereen die het nodig heeft.
Verschillende wegen. Dezelfde richting.
Van kritiek naar constructie. Van wijzen naar bouwen. Van praten naar doen.

Want fuck voornemens. We nemen beslissingen.

Wil je op de hoogte blijven?
 

Your Health Huddle:   yourhealthhuddle.com
 Anke’s Telegram: Your Rhythm, Your Fortune [link]
 Peter op LinkedIn: [ linkedin.com/in/peterdevroed ]