Artikel 4 van 12: De Maatschappij
Hoe We Collectief Doen Alsof Vrouwen Mannen Zijn
Reeks: Menstruatie - Wie Neemt Nu Eindelijk Verantwoordelijkheid?
De afgelopen dagen hadden we het over huisartsen, gynaecologen en vrouwen zelf. Maar nu gaan we een level hoger: de maatschappij als geheel. Want individuele verandering is mooi, maar als het hele systeem tegen je werkt, blijf je hameren op een muur. Tijd om die muur eens kritisch te bekijken.
In deze reeks:
- Huisartsen ✓
- Specialisten en gynaecologen ✓
- Vrouwen zelf ✓
- De maatschappij (vandaag)
- Complementaire zorg
- Mannen
- De overheid
- Big Pharma
- De voedingsindustrie
- Onderwijs
- Media en entertainment
- Werkgevers
De Onzichtbare Norm: Mannelijk Tot Anders Bewezen
Laten we beginnen met een ongemakkelijke waarheid: onze maatschappij is grotendeels gebouwd op mannelijke normen. Niet omdat er een geheim complot is van mannen in rookkamers (hoewel die kamers wel bestaan hebben). Maar gewoon omdat de mensen die de regels maakten de arbeidswetten, de werkweek, de schooltijden, het zorgsysteem, meestal mannen waren. En die mannen gingen uit van... zichzelf. Logisch toch?
Het resultaat is een maatschappij die lineaire productiviteit verwacht, waarbij je elke dag hetzelfde moet presteren. Constante beschikbaarheid, altijd bereikbaar, altijd 'on'. Rationaliteit boven emotie, want gevoelens, die hebben we niet! Doorwerken als deugd, want rust is voor watjes. En een 24-uurs ritme, elke dag hetzelfde patroon.
Voor mannen werkt dit vaak prima. Hun testosteron volgt een dagritme. Ze worden 's ochtends wakker met een piek, presteren overdag, en resetten 's nachts. Herhaal ad infinitum. Voor vrouwen? Niet zo handig. Die hebben een 28-daagse cyclus met vier verschillende fasen. Maar de maatschappij verwacht dat ze gewoon... doen alsof dat niet zo is.
Het Begint Al Vroeg
Als mede-oprichter van het Menstruatie Voorlichtingsinstituut geef ik regelmatig voorlichting op scholen. En wat ik daar zie, is schokkend. Meisjes krijgen hun eerste menstruatie, een ingrijpende, levens veranderende gebeurtenis en de boodschap is: 'Het hoort erbij.' 'Gewoon naar school komen hoor.' 'Niet zeuren, iedereen heeft dit.' 'Sporten is juist goed voor je.'
Het geweld zit niet in de woorden zelf. Het geweld zit in de onderliggende boodschap: jouw lichamelijke ervaring doet er niet toe. De maatschappelijke verwachting is belangrijker dan jouw welzijn. En dit begint op twaalfjarige leeftijd. Twaalf jaar! Het eerste wat meisjes leren over hun cyclus is: negeer het maar.
De Stem van 15.000 Jonge Meiden
In mijn onderzoek heb ik specifiek 15.000 jonge meiden van twaalf tot achttien jaar ondervraagd over hun ervaringen met menstruatie. De resultaten zijn confronterend. Zevenenzestig procent mist regelmatig school door menstruatieklachten. Drieënveertig procent voelt zich niet serieus genomen door volwassenen. Achtenvijftig procent heeft onvoldoende kennis over wat normaal is. Tweeënzeventig procent voelt druk om gewoon door te gaan. En eenentachtig procent heeft wel eens gym gedaan terwijl ze zich echt te beroerd voelde.
Lees die percentages nog eens. Dit zijn geen uitzonderingen. Dit is de norm. We leren meisjes al op jonge leeftijd dat hun lichaam niet belangrijk genoeg is om naar te luisteren. En dan verbazen we ons dat volwassen vrouwen hun grenzen niet kunnen aangeven.
Het Gym-Drama
Laten we even stilstaan bij die gymles. Want dit is symbolisch voor het hele probleem. Het scenario: meisje heeft menstruatie, stevige krampen, voelt zich beroerd. De verwachte reactie: 'Gewoon meedoen, beweging is goed voor je!' Wat er eigenlijk gebeurt: een jong meisje leert dat haar pijn niet valide genoeg is om gerespecteerd te worden. Ze leert dat de verwachtingen van anderen – gymleraar, school, systeem – zwaarder wegen dan haar eigen fysieke ervaring.
En weet je wat het gekke is? Als een jongen zegt 'ik voel me niet lekker,' wordt dat vaak wél geaccepteerd. Maar bij meisjes? 'Ach, het zal wel meevallen toch?' NEEEE. Het valt niet mee. Vraag het aan die 15.000 meiden.
De Arbeidswet: Ontworpen Voor Testosteron
Laten we het hebben over de 40-urige werkweek. Maandag tot vrijdag, negen tot vijf. Acht uur per dag, vijf dagen achter elkaar. Wie heeft dit bedacht? Mannen. Voor mannen. In de industriële revolutie. Toen vrouwen vooral thuis waren. En nu we anders leven, vrouwen werken, mannen zorgen (soms), de wereld is veranderd. Is die structuur nog steeds leidend.
Het probleem: deze structuur gaat uit van een 24-uurs ritme. Elke dag hetzelfde presteren. Geen rekening met cycli. Geen flexibiliteit voor fluctuerende energie. Voor mannen: meestal prima. Voor vrouwen: vaak uitputtend.
De Productiviteits-Mythe
We meten productiviteit per dag, per week, per kwartaal. Allemaal lineaire metingen. Maar wat als we productiviteit over een hele maand zouden meten? Dan zou je zien dat veel vrouwen in hun ovulatiefase ongelofelijk productief zijn: creatief, scherp, energiek. En in hun menstruatiefase? Minder productief in taken die energie en interactie vragen. Maar juist heel goed in reflectie, strategie, naar binnen keren.
Maar de maatschappij meet alleen: deed je vandaag je acht uur? Waren de resultaten zichtbaar?
Een Persoonlijk Voordeel
Hier moet ik eerlijk zijn: als man heb ik een enorm voordeel in dit debat. Ik word niet gekleurd door mijn eigen cyclus. In het debat waar ik vorige week aan deelnam, zag ik het weer gebeuren. De vrouwelijke deelnemers praatten vaak vanuit hun eigen ervaring. 'Ik heb dit.' 'Bij mij werkt dat.' Logisch natuurlijk. Je eigen ervaring is het meest tastbaar. Maar het is niet representatief voor alle vrouwen. En toch wordt het vaak zo gebracht.
Ik kan afstand nemen. Ik kan kijken naar de data van 135.000 vrouwen zonder dat mijn eigen hormonen meespelen. Dat is geen verdienste, het is gewoon een feit. Maar het helpt wel om het grotere plaatje te zien. En dat grotere plaatje zegt: we moeten stoppen met verwachten dat vrouwen functioneren als mannen.
De Loonkloof: Het Ultieme Symbool
Dat vrouwen gemiddeld dertien procent minder verdienen voor hetzelfde werk is niet alleen onrechtvaardig. Het is symptomatisch voor iets groters. De boodschap achter de loonkloof: jouw werk is minder waard, jouw tijd is minder waard, jij bent minder waard. En als we vrouwen letterlijk minder waarderen voor hun arbeid, waarom zouden we dan hun lichamelijke behoeften serieus nemen?
Het is allemaal onderdeel van hetzelfde systeem. Een systeem waarin mannelijke normen de standaard zijn, en vrouwen zich daaraan moeten aanpassen.
Gelijkheid vs. Gelijkwaardigheid: Het Grote Misverstand
Hier gaat het vaak mis in het debat. Mensen denken dat gelijkheid betekent: hetzelfde behandelen. Maar vrouwen en mannen zijn niet hetzelfde. Biologisch gezien hebben ze andere hormonale cycli, andere energiepatronen, andere fysieke behoeften, andere cognitieve fluctuaties. En dat is oké! Verschillen erkennen is niet seksistisch.
Gelijkheid betekent dat iedereen dezelfde behandeling krijgt. Dat klinkt eerlijk, maar werkt vaak niet. Gelijkwaardigheid betekent dat iedereen krijgt wat ze nodig hebben om te kunnen floreren. Dat klinkt ingewikkelder, maar werkt beter. Een vrouw die tijdens haar menstruatie thuiswerkt, krijgt niet 'meer' dan een man. Ze krijgt wat ze nodig heeft om goed te kunnen functioneren. Net zoals een man ook zijn behoeften heeft.
De Cultuur van Doorwerken
We verheerlijken doorwerken. Hustle culture. Grind. 24/7. Altijd bereikbaar. Nooit opgeven. De voorbeelden die we vieren: de CEO die tachtig uur per week werkt, de ondernemer die op vakantie nog e-mails beantwoordt, de werknemer die ziek op kantoor verschijnt, 'dedication!' Dit is giftig voor iedereen. Maar vooral voor vrouwen, die ook nog eens te maken hebben met cyclische energie.
Wat Ik Zie in Mijn Praktijk
Als cyclustherapeut (niet meer praktiserend) zie ik de ravage van deze cultuur. Vrouwen die bij me komen na jaren van doorwerken ondanks pijn, met burn-out symptomen, met verstoorde hormonen, met het gevoel dat ze 'gefaald' hebben. Ze hebben niet gefaald. Het systeem heeft gefaald.
We vragen vrouwen om te functioneren op een manier die niet past bij hun biologie. En dan verbazen we ons dat ze uitgeput raken. Via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut probeer ik dit bespreekbaar te maken. Niet alleen voor vrouwen individueel, maar voor de maatschappij als geheel. Want dit is geen individueel probleem. Dit is een structureel probleem.
Wat Moet Er Veranderen?
Oké, genoeg geklaagd. Wat zou er anders moeten?
Onderwijshervorming
Wat er nu gebeurt: een paragraafje biologie over voortplanting in groep acht. Klaar. Wat er zou moeten gebeuren: uitgebreide voorlichting vanaf groep zeven, voor jongens én meisjes samen. Niet alleen biologie, maar ook: hoe voel je je? Wat is normaal? Hoe ga je ermee om? Leraren die getraind zijn in hoe ze hierover praten. Normaliseren, normaliseren, normaliseren.
Concreet betekent dit: lesmateriaal ontwikkelen (wat het Menstruatie Voorlichtingsinstituut doet), leraren trainen, jongens betrekken, en ouders informeren zodat het thuis ook bespreekbaar wordt.
Arbeidsmarkt Flexibiliseren
Wat er nu gebeurt: 40-urige werkweek, negen tot vijf, vijf dagen per week. Voor iedereen hetzelfde. Wat er zou kunnen gebeuren: experimenteren met flexibele werkweken, thuiswerken normaliseren (vooral tijdens menstruatie), resultaatgericht werken in plaats van uren tellen, menstruatieverlof mogelijk maken, kijken naar de werktijden die beter aansluiten op de cyclus (met name in de nachtdiensten).
Spanje heeft menstruatieverlof ingevoerd, tot drie dagen per maand (kanttekening, Vrouwen hebben een briefje nodig van de docter. Belachelijk natuurlijk), betaald. Nieuw-Zeeland heeft betaald menstruatieverlof sinds 2021. Nederland? Doet nog niks. Tijd om te experimenteren.
'Maar Peter, is dat niet oneerlijk naar mannen?' Nee. Want mannen hebben geen menstruatiepijn, we kunnen ook ouderschapsverlof beter verdelen, en gelijkwaardigheid betekent: ieder krijgt wat ze nodig hebben. Ik moet ook altijd hard lachen als ik mannen hoor zeggen dat ze een papa dag hebben. Ik heb dit een vrouw namelijk nog nooit horen zeggen.
Publieke Voorzieningen
Wat er nu is: af en toe een tamponmachine op een toilet, vaak kapot. Wat er zou moeten zijn: gratis menstruatieproducten op openbare plekken (Schotland doet dit sinds 2020), rustplekken in openbare gebouwen, toiletten met privacy en comfort. Waarom is dit belangrijk? Omdat het signaleert: menstruatie is normaal. Niet iets waar je je voor moet schamen. Niet iets wat je privé moet houden.
Culturele Shift: Het Taboe Doorbreken
Wat er nu gebeurt: menstruatie is een onderwerp waar je niet over praat. Zeker niet in het openbaar. Al helemaal niet op je werk. En mannen? Die horen het niet eens te weten. Wat er zou moeten gebeuren: openheid in media en entertainment, mannelijke rolmodellen die het onderwerp bespreekbaar maken, stoppen met eufemismen als 'ongesteld' en 'die tijd van de maand'. Gewoon zeggen: menstruatie. Menstrueren. Bloed.
Concrete stappen: campagnes met bekende Nederlanders (mannen én vrouwen), menstruatie normaliseren in series en films, social media-bewegingen.
Wet- en Regelgeving
Wat er nu is: geen specifieke wetgeving over menstruatie in de arbeidswet. Wat er zou kunnen zijn: anti-discriminatiewetten specifiek voor menstruatie, verplichte menstruatie-accommodatie op scholen en werkplekken, fiscale voordelen voor bedrijven die vooroplopen, menstruatieproducten als zorgproduct (dus belastingvrij of vergoed).
De Rol van Media
We leven in een tijd waarin media onze perceptie vormen. Wat we zien op Netflix, op Instagram, in reclames, dat wordt onze norm. Wat we nu zien: tampons in slow-motion met blauwe vloeistof (want rood is blijkbaar te eng?), vrouwen die vrolijk huppelen tijdens hun menstruatie, of complete afwezigheid van menstruatie in verhaallijnen.
Wat we zouden moeten zien: personages die gewoon menstrueren, zonder drama. Rood bloed in reclames (het is 2026, mensen). Realistische afbeeldingen van klachten en hoe ermee omgaan. Mannen die normaal reageren in plaats van wegrennen. Ook zoiets grappigs. De meest bloedige actie in films is gaaf, maar een rode tampon is jakkie.
Waarom Ik Hier Zo Over Doorga
Je vraagt je misschien af: waarom doet deze man dit? Waarom is hij zo obsessief bezig met menstruatie? Eerlijk antwoord: omdat ik het niet kan laten. Omdat ik in mijn onderzoek onder 135.000 vrouwen patronen heb gezien die zo klaar en duidelijk zijn, dat het bijna misdadig voelt om er niks mee te doen.
Vierennegentig procent verlangt naar rust. Maar de maatschappij zegt: ga toch lekker sporten. Duizenden vrouwen rapporteren extreme vermoeidheid. Maar de maatschappij zegt: bijt op je tanden. Meisjes missen school door pijn. Maar de maatschappij zegt: het hoort erbij.
Via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut en mijn werk als cyclustherapeut probeer ik dit te veranderen. Niet alleen door vrouwen te helpen individueel, maar door het systeem bespreekbaar te maken. En ja, het is raar dat een man dit doet. Maar misschien is dat juist mijn kracht: ik heb geen persoonlijk belang. Ik menstrueer niet. Ik heb geen pijn. Ik kan objectief kijken naar data en patronen. En die data zegt glashelder: het systeem faalt vrouwen.
De Domino van Verandering
Het mooie is: als de maatschappij begint te veranderen, gebeurt er iets moois. Het domino-effect: de maatschappij normaliseert menstruatie, scholen gaan er beter over voorlichten, jonge meisjes leren hun lichaam te respecteren, werkgevers voelen druk om accommodatie te bieden, meer vrouwen stellen grenzen, mannen worden meegenomen, politici voelen druk om beleid te maken, media volgt de trend, en de cirkel versterkt zich.
Maar het begint met de eerste domino. En die domino is: erkenning. Erkenning dat vrouwen niet hetzelfde zijn als mannen. Erkenning dat cycliciteit normaal is. Erkenning dat het systeem moet veranderen.
Tot Slot: Van Systeem naar Oplossing
De maatschappij is abstract. Het voelt groot en onaanraakbaar. Maar de maatschappij bestaat uit mensen. Uit keuzes. Uit beleid. Uit cultuur. En dat kan veranderen.
Het verandert niet snel. Het verandert niet makkelijk. Maar het kán. Vrouwenkiesrecht leek onmogelijk. Tot het gebeurde. Homo-huwelijk leek onmogelijk. Tot het gebeurde. Rookverbod in de horeca leek onmogelijk. Tot het gebeurde. Menstruatie-accommodatie lijkt nu misschien onmogelijk. Maar geef het tijd. En druk. En collectieve actie.
De vraag is niet óf het gaat veranderen. De vraag is: hoe snel? En dat hangt af van hoeveel mensen – vrouwen, mannen, werkgevers, scholen, media – nu hun verantwoordelijkheid nemen.
Morgen: deel 5 van deze reeks, waarin we het hebben over complementaire zorg. Want samenwerking tussen regulier en complementair is essentieel. En toch gebeurt het te weinig.
Over Peter de Vroed en de Volgende Stap
Na 11 jaar pionieren met het Menstruatie Voorlichtingsinstituut stopt Peter de Vroed met actieve betrokkenheid bij het MVI. Niet omdat de missie voltooid is, maar omdat schaalvergroting een andere aanpak vraagt.
De keuze voor schaalvergroting
Peter richt zich vanaf nu volledig op Your Health Huddle (YHH). Waarom? Omdat individuele voorlichting zijn grenzen heeft. Via het MVI bereikten we duizenden leerlingen per jaar. Via YHH kunnen we tienduizenden therapeuten en coaches professionaliseren, die op hun beurt honderdduizenden mensen helpen.
Één therapeut helpt 20 mensen per maand. Tien therapeuten helpen 200 mensen. Honderd therapeuten helpen 2.000 mensen. Dit is de rekenkunde van impact.
Your Health Huddle wordt het platform waar vraag en aanbod in gezondheid en persoonlijke ontwikkeling elkaar vinden. Waar kwaliteit zichtbaar wordt. Waar reguliere en complementaire zorg samenwerken in plaats van elkaar bevechten. Waar het gaat om wat werkt, niet om wie gelijk heeft.
Anke’s weg: kennis voor iedereen
Anke Verhagen, medeoprichter van het Menstruatie Voorlichtingsinstituut, gaat door met het delen van alle kennis die we in 11 jaar hebben verzameld. Via haar Telegram kanaal ‘Your Rhythm, Your Fortune’ maakt ze deze kennis toegankelijk voor iedereen.
En dan bedoelen we ook echt iedereen.
Vanaf 1 cent.
Geen vast bedrag. Geen abonnement. Geen drempels. Jij bepaalt wat deze informatie jou waard is. 1 cent, 5 euro, 100 euro, 1.000 euro. Wat je kunt én wilt geven.
Waarom? Omdat kennis over je eigen lichaam geen luxe is. Geen privilege voor wie het kan betalen. Kennis is een recht.
De 135.000 vrouwen die deelnamen aan ons onderzoek hebben ons hun verhalen, hun pijn, hun ervaringen toevertrouwd. Die kennis hoort bij iedereen. Niet achter een betaalmuur. Niet alleen voor de happy few.
Dus of je nu student bent met 1 euro te besteden, of ondernemer die de waarde van deze kennis erkent met een groter bedrag – je bent welkom.
Aanmelden kan via: [telegram link] of [website]
Twee wegen, één missie
Peter bouwt de infrastructuur voor schaalbare, professionele zorg via Your Health Huddle.
Anke deelt de kennis rechtstreeks met iedereen die het nodig heeft.
Verschillende wegen. Dezelfde richting.
Van kritiek naar constructie. Van wijzen naar bouwen. Van praten naar doen.
Want fuck voornemens. We nemen beslissingen.
Wil je op de hoogte blijven?
Your Health Huddle: yourhealthhuddle.com
Anke’s Telegram: Your Rhythm, Your Fortune
Peter op LinkedIn: [linkedin.com/in/peterdevroed]
