De verantwoordelijkheid van de complementaire zorg aangaande menstruatie vraagstukken

Artikel 5 van 12: Complementaire Zorg

Van Oppositie naar Integratie

Reeks: Menstruatie – Wie Neemt Nu Eindelijk Verantwoordelijkheid?

De afgelopen weken hadden we het over artsen, vrouwen zelf en de maatschappij. Nu wordt het persoonlijk. Want vandaag hebben we het over de complementaire zorg. En daar hoor ik zelf ook bij als cyclustherapeut al praktiseer ik niet meer. Tijd voor zelfreflectie én kritiek op mijn eigen vak.

In deze reeks:

Huisartsen ✓

Specialisten en gynaecologen ✓

Vrouwen zelf ✓

De maatschappij ✓

Complementaire zorg (vandaag)

Mannen

De overheid

Big Pharma

De voedingsindustrie

Onderwijs

Media en entertainment

Werkgevers

Laten We Beginnen Met Een Bekentenis

Ik ben cyclustherapeut (np). Mede-oprichter van het Menstruatie Voorlichtingsinstituut. Oprichter van Your Health Huddle, een platform voor therapeuten en coaches. Dus ja, ik zit zelf in de complementaire hoek. En daarom voel ik me ook verantwoordelijk om kritisch te zijn op mijn eigen werkveld. Want jongens, we maken er ook een potje van. Niet altijd. Niet iedereen. Maar vaak genoeg om er serieus over te praten.

Disclaimer: Dit artikel gaat pijn doen voor sommige collega's. Maar als ik andere partijen afreken op hun verantwoordelijkheid, moet ik ook de spiegel naar mezelf durven houden.

Het Probleem Met "Natuurlijk Is Altijd Beter"

Laten we direct beginnen met de olifant in de kamer: de complementaire sector heeft vaak een dogmatisch geloof in "natuurlijk". De mantra is bekend: natuurlijk is beter dan synthetisch, voeding kan alles oplossen, Big Pharma is het kwaad, en je lichaam geneest zichzelf als je maar goed luistert.

En kijk, er zit waarheid in. Echt. Voeding maakt enorm veel uit. Leefstijl is cruciaal. Je lichaam heeft een enorme genezingscapaciteit.

Maar het wordt problematisch als we doen alsof pillen nooit nodig zijn, als we vrouwen met ernstige endometriose vertellen dat kurkuma het oplost, als we suggereren dat pijn komt door "je mindset", of als we medische interventies veroordelen. Dit is niet alleen onjuist, het kan gevaarlijk zijn.

Waar Ik Tegen Aanloop

In mijn werk als cyclustherapeut zag ik regelmatig vrouwen die jaren hebben gewacht met medische zorg omdat een complementaire therapeut zei "probeer eerst dit". Vrouwen die duizenden euro's hebben uitgegeven aan supplementen die niet werkten. Die zich schuldig voelen omdat "natuurlijke oplossingen niet werkten voor hen". Die nog steeds pijn hebben maar bang zijn voor de reguliere zorg.

En dat doet me pijn. Want dit is niet waarvoor ik in dit vak zit. Via het Menstruatie Voorlichtingsinstituut proberen we dit anders te doen. We zeggen niet: "Kies voor natuurlijk of regulier." We zeggen: "Gebruik het beste van beide werelden."

De Overschatting van Het Eigen Domein

Er is een neiging in de complementaire sector om te denken dat we alles kunnen oplossen. Yoga voor endometriose? Check! Meditatie voor PCOS? Natuurlijk! Supplementen voor adenomyose? Absoluut! Kruidenthee voor extreme bloedingen? Why not!

En ja, deze dingen kunnen helpen. Echt. In veel gevallen zelfs aanzienlijk. Maar het zijn niet altijd de enige oplossingen. En soms zijn ze niet eens de beste oplossingen.

Een voorbeeld uit mijn praktijk: Een vrouw van 34 jaar met PCOS wil graag zwanger worden. Ze komt bij me na twee jaar proberen. Ze heeft elk supplement geprobeerd dat op internet staat, suiker geschrapt, drie verschillende diëten gevolgd, yoga, meditatie en affirmaties gedaan. En nog steeds: geen ovulatie.

Mijn advies? "Ik denk dat je ook met een fertiliteitspecialist moet praten. Misschien heb je Clomid of Metformine nodig. En dat is oké." Haar reactie? Opgeluchte tranen. Want eindelijk zei iemand: het is oké om hulp te zoeken. Ook medische hulp.

De Kurkuma-Cultus (En Andere Wondermiddelen)

Ah, kurkuma. De gouden god van de complementaire wereld. Goed voor alles. Ontstekingsremmend. Gezond. Magisch. En ja, kurkuma heeft bewezen ontstekingsremmende eigenschappen. Studies tonen aan dat curcumine (de actieve stof) effectief kan zijn bij bepaalde ontstekingen.

Maar kurkuma gaat geen vergevorderde endometriose genezen. Kurkuma gaat geen fibromen laten krimpen. Kurkuma is geen vervanger voor medische diagnostiek. Hetzelfde geldt voor visolie, magnesium, vitamine D, elke vorm van "detox" en groene smoothies. Dit zijn allemaal nuttige supplementen en voeding. Maar ze zijn geen wondermiddelen. En als we ze zo presenteren, falen we onze cliënten.

Het Gebrek aan Wetenschappelijke Onderbouwing

En nu wordt het echt pijnlijk. Want veel van wat we in de complementaire sector doen, is gebaseerd op anekdotes ("Het werkte voor mijn nicht!"), kleine en slecht opgezette studies, persoonlijke ervaring, of "traditionele kennis".

En dat is niet per se waardeloos. Anekdotes kunnen aanwijzingen geven. Persoonlijke ervaring is waardevol. Traditionele kennis heeft soms gelijk. Maar het is geen wetenschappelijk bewijs. Als de reguliere zorg vraagt "waar is het bewijs?", kunnen we vaak niet met solide studies komen. En dat ondermijnt onze geloofwaardigheid.

Mijn Onderzoek

Daarom heb ik zelf onderzoek gedaan onder 135.000 vrouwen. Niet perfect wetenschappelijk – ik ben geen wetenschapper. Maar wel grootschalig genoeg om patronen te zien. Wat ik heb gevonden: 94% verlangt naar rust tijdens zware dagen (een duidelijk patroon), voedingsaanpassingen leiden in veel gevallen tot 30-50% vermindering van klachten, stressmanagement maakt vaak meetbaar verschil, en cyclus-bewust leven verbetert in veel gevallen energieniveau en productiviteit.

Dit zijn waardevolle inzichten. Maar ik presenteer ze ook met nuance: "in veel gevallen," "vaak," "voor een groot deel." Niet: "Dit werkt altijd voor iedereen!" Want dat is simpelweg niet waar.

De Vijandige Houding Tegenover Reguliere Zorg

En dan het meest vermoeiende: de manier waarop veel complementaire therapeuten praten over reguliere zorg. Wat ik te vaak hoor: "Artsen weten niks van voeding." "Big Pharma vergiftigt ons allemaal." "De pil is een hormoonbom." "Operaties lossen nooit de echte oorzaak op." "Reguliere zorg kijkt alleen naar symptomen."

En kijk, er zit een kern van waarheid in deze uitspraken. Artsen krijgen weinig voedingsonderwijs. De farmaceutische industrie heeft commerciële belangen. De pil heeft bijwerkingen. Operaties pakken niet altijd de oorzaak aan. Maar deze vijandige toon helpt niet. Het creëert een wij-tegen-zij mentaliteit. Het jaagt vrouwen weg van potentieel levensreddende zorg.

Het Resultaat: Verdeeldheid

Door deze houding ontstaat er een kloof. Reguliere zorg denkt: "Complementaire therapeuten zijn kwakzalvers die gevaarlijke adviezen geven." Complementaire zorg denkt: "Artsen zijn slaven van Big Pharma die alleen maar pillen pushen." En ondertussen zitten vrouwen in het midden. Niet wetend wie ze moeten geloven. Bang om de verkeerde keuze te maken. Dat is niet oké.

Wat Complementaire Zorg Wél Goed Doet

Nu ik mijn eigen sector heb afgebrand (sorry collega's), laten we ook kijken naar wat we wél goed doen. Want er is best veel waar we trots op mogen zijn.

Tijd en Aandacht

Een eerste consult bij mij duurt anderhalf uur. Bij sommige collega's zelfs twee uur. In die tijd duiken we echt in de volledige medische geschiedenis, voedingspatronen, stressoren, slaapkwaliteit, emotioneel welzijn, relaties, werk, het hele plaatje. Vergelijk dat met 10-12 minuten bij een huisarts of gynaecoloog. Die tijd maakt verschil.

Holistische Benadering

We kijken niet alleen naar het symptoom. We kijken naar de context. Neem een vrouw met menstruatiepijn. De reguliere aanpak is vaak: "Pijn? Hier is ibuprofen. Helpt dat niet? Pil. Nog steeds pijn? Doorverwijzing." De complementaire aanpak: "Vertel eens over je pijn. Wanneer begon het? Hoe is je voeding? Hoeveel stress heb je? Slaap je goed? Heb je trauma's? Hoe zijn je relaties? Wat voor werk doe je?" Beide benaderingen hebben waarde. Maar de tweede geeft vaak meer inzicht in oorzaken.

Preventie, Empowerment en Individualisering

We focussen op wat je kunt doen voordat problemen ontstaan. Voeding optimaliseren voor hormonale balans, stressmanagement leren, cyclus-bewust leven, slaaphygiëne verbeteren, beweging die past bij je cyclus. In plaats van alleen ingrijpen als het mis is.

We leren mensen zelf regie te voeren over hun gezondheid. Niet afhankelijk blijven van een systeem, maar zelf stappen kunnen zetten. Dit is enorm waardevol. Want ook al is medische zorg soms nodig, het is fijn om ook zelf tools te hebben. En we erkennen dat niet elke vrouw hetzelfde is. Wat bij de één werkt, werkt niet per se bij de ander. Persoonlijk maatwerk in plaats van protocol-gedreven zorg.

Hoe Ik Het Probeer Te Doen

Via mijn werk als cyclustherapeut en het Menstruatie Voorlichtingsinstituut probeer ik een brug te slaan. Mijn aanpak begint met luisteren en onderzoeken, een uitgebreide anamnese, eventueel doorverwijzen voor bloedonderzoek bij de huisarts, en echt begrijpen van het hele plaatje.

Vervolgens kijk ik naar leefstijl en voeding. Concrete aanpassingen die passen bij het individu. Niet dogmatisch, maar pragmatisch. Evidence-based waar mogelijk. Supplementen geef ik alleen als nodig. Niet standaard een lijst van 20 supplementen, alleen wat echt tekort komt of aangetoond effectief is. En ik leg uit waarom en hoe lang.

Doorverwijzen doe ik wanneer nodig. Bij ernstige klachten eerst naar de arts. Bij trauma naar een psycholoog. Bij specifieke aandoeningen naar een specialist. Ik ben niet alwetend en dat geef ik toe. En waar mogelijk werk ik samen. Contact met artsen (als de cliënt toestemming geeft), aanvullend werken in plaats van vervangend, en elkaars expertise respecteren.

Dit is niet altijd makkelijk. Artsen zijn soms achterdochtig. Cliënten willen soms alleen "natuurlijke oplossingen." Collega's vinden me soms te medisch. Maar ik geloof dat dit de enige manier is om écht te helpen.

Waar Het Vaak Misgaat: De Cowboys

Laten we eerlijk zijn: de complementaire sector is minder gereguleerd dan de reguliere zorg. En dat trekt ook cowboys aan. Therapeuten zonder opleiding die "cursussen volgen op YouTube". Mensen die claimen alles te kunnen genezen met kristallen. Supplement-verkopers die vooral geïnteresseerd zijn in commissie. "Coaches" die medisch advies geven zonder kennis. Therapeuten die vrouwen vertellen om medicatie te stoppen. Dit schaadt de hele sector. En het schaadt vrouwen.

Gebrek aan Kwaliteitscontrole

In de reguliere zorg zijn er verplichte opleidingen, BIG-registratie, tuchtrecht en duidelijke protocollen. In de complementaire zorg? Veel minder. Het gevolg is een enorme variatie in kwaliteit, het is moeilijk voor cliënten om goede therapeuten te vinden, en er zijn weinig mogelijkheden om cowboys aan te pakken. Dit moet veranderen.

Wat Moet Er Veranderen?

Professionalisering

We hebben verplichte accreditatie en registratie voor therapeuten nodig. Duidelijke kwaliteitsstandaarden. Gedragscodes met handhaving. En een doorverwijsplicht bij ernstige aandoeningen. Via Your Health Huddle probeer ik dit aan te jagen met professionele tools voor therapeuten.

Meer en Beter Onderzoek

We moeten investeren in goed opgezette studies naar leefstijlinterventies, naar supplementen (wat werkt echt?), en naar combinaties van regulier en complementair. En dan publiceren in peer-reviewed journals. Transparant zijn over resultaten én beperkingen. Dit kost geld. Maar het is noodzakelijk voor geloofwaardigheid.

Samenwerking Zoeken

Stop met het uitkafferen van reguliere zorg. Start het gesprek. Netwerken organiseren tussen complementair en regulier. Gezamenlijke behandelplannen ontwikkelen. Elkaars expertise respecteren. Leren van elkaar.

Realistische Verwachtingen Scheppen

We moeten stoppen met beloven wat we niet kunnen waarmaken, met suggereren dat alles natuurlijk opgelost kan worden, met medicatie demoniseren, en met schuldgevoelens creëren bij cliënten. We moeten beginnen met eerlijk zijn over wat wel en niet kan, erkennen wanneer medische interventie nodig is, geen valse hoop verkopen, en nuance aanbrengen.

Toegankelijkheid Verbeteren

Complementaire zorg wordt vaak niet vergoed. Dit maakt het alleen toegankelijk voor mensen met geld. We kunnen werken aan vergoedingen via kwaliteitsregistratie, sliding scale tarieven aanbieden, groepssessies organiseren die goedkoper zijn, en meer gratis voorlichting geven.

De Brug Tussen Twee Werelden

Wat ik zie in mijn praktijk, en wat mijn onderzoek onder 135.000 vrouwen ook laat zien, is dat de beste resultaten komen van een geïntegreerde aanpak. Niet of-of. Maar én-én.

Medicatie kan levens redden én voeding kan klachten verminderen. Operaties kunnen nodig zijn én stressmanagement kan helpen. Hormonen kunnen balans brengen én supplementen kunnen ondersteunen. De vraag is niet: wie heeft gelijk? De vraag is: wat helpt deze specifieke vrouw het beste? En vaak is dat antwoord: een combinatie.

Tot Slot: Zelfreflectie Als Sector

Als complementaire sector moeten we onszelf afvragen: Zijn we écht bezig met helpen, of vooral met gelijk hebben? Baseren we onze adviezen op bewijs of op overtuiging? Verwijzen we door wanneer nodig, of houden we cliënten vast? Zijn we transparant over onze beperkingen?

Dit zijn ongemakkelijke vragen. Maar noodzakelijk. Want als we andere partijen afrekenen op hun verantwoordelijkheid – artsen, vrouwen, de maatschappij – dan moeten we ook de spiegel naar onszelf durven houden.

Ik ben cyclustherapeut (np). Ik geloof in leefstijl, voeding, stressmanagement. Ik zie dagelijks wat het kan betekenen. Maar ik erken ook: we zijn niet de enige oplossing. En soms zijn we niet eens de beste oplossing. En dat is oké.

Morgen: deel 6 van deze reeks, waarin we het hebben over mannen. Want menstruatie is ook een mannenzaak. Of zou dat in ieder geval moeten zijn.

Over Peter de Vroed en de Volgende Stap

 Na 11 jaar pionieren met het Menstruatie Voorlichtingsinstituut stopt Peter de Vroed met actieve betrokkenheid bij het MVI. Niet omdat de missie voltooid is, maar omdat schaalvergroting een andere aanpak vraagt.

 De keuze voor schaalvergroting
 Peter richt zich vanaf nu volledig op Your Health Huddle (YHH). Waarom? Omdat individuele voorlichting zijn grenzen heeft. Via het MVI bereikten we duizenden leerlingen per jaar. Via YHH kunnen we tienduizenden therapeuten en coaches professionaliseren, die op hun beurt honderdduizenden mensen helpen.

 Één therapeut helpt 20 mensen per maand. Tien therapeuten helpen 200 mensen. Honderd therapeuten helpen 2.000 mensen. Dit is de rekenkunde van impact.

 Your Health Huddle wordt het platform waar vraag en aanbod in gezondheid en persoonlijke ontwikkeling elkaar vinden. Waar kwaliteit zichtbaar wordt. Waar reguliere en complementaire zorg samenwerken in plaats van elkaar bevechten. Waar het gaat om wat werkt, niet om wie gelijk heeft.

 Anke’s weg: kennis voor iedereen
 Anke Verhagen, medeoprichter van het Menstruatie Voorlichtingsinstituut, gaat door met het delen van alle kennis die we in 11 jaar hebben verzameld. Via haar Telegram kanaal ‘Your Rhythm, Your Fortune’ maakt ze deze kennis toegankelijk voor iedereen.
 En dan bedoelen we ook echt iedereen.
 

Vanaf 1 cent.
 Geen vast bedrag. Geen abonnement. Geen drempels. Jij bepaalt wat deze informatie jou waard is. 1 cent, 5 euro, 100 euro, 1.000 euro. Wat je kunt én wilt geven.
 Waarom? Omdat kennis over je eigen lichaam geen luxe is. Geen privilege voor wie het kan betalen. Kennis is een recht.

 De 135.000 vrouwen die deelnamen aan ons onderzoek hebben ons hun verhalen, hun pijn, hun ervaringen toevertrouwd. Die kennis hoort bij iedereen. Niet achter een betaalmuur. Niet alleen voor de happy few.

 Dus of je nu student bent met 1 euro te besteden, of ondernemer die de waarde van deze kennis erkent met een groter bedrag – je bent welkom.
 Aanmelden kan via: [telegram link] of [website]
 

Twee wegen, één missie
 Peter bouwt de infrastructuur voor schaalbare, professionele zorg via Your Health Huddle.
 Anke deelt de kennis rechtstreeks met iedereen die het nodig heeft.
 Verschillende wegen. Dezelfde richting.
 Van kritiek naar constructie. Van wijzen naar bouwen. Van praten naar doen.
 Want fuck voornemens. We nemen beslissingen.

Wil je op de hoogte blijven?
 

Your Health Huddle: yourhealthhuddle.com
 Anke’s Telegram: Your Rhythm, Your Fortune [link]
 Peter op LinkedIn: [linkedin.com/in/peterdevroed]